Günün Özeti-Dolar-Endeks-TCMB Başkanı Erdem Başçı'nın Açıklamaları

Piyasadaki faiz ve kur artışı, buna paralel olarak endeksteki sert gerilemeye istinaden piyasa Erdem Başçı'nın bugün yaptığı açıklamalarda faiz artırım sinyali vermesini bekliyordu.

Fakat açıklamalar beklentileri karşılayamadı. TCMB Başkanı Erdem Başçı'nın döviz kurundaki hareketlenmeden endişe duymadığını açıklaması ile, bugün kurda yeni zirveler görüldü. Açıklamaların ardından dolar 2.03 TL'nin üzerine çıktı. Dövizdeki rekor yükselişler, gün içinde endeksin satış baskısına maruz kalmasına sebep oldu. 67.000 desteğinde tutunamayan endeks, 66.272'ye kadar geriledi. BIST100 50 barlık hareketli ortalamanın altında işlem görmeye devam ediyor.

Aynı zamanda küresel piyasalardaki Suriye siyasi endişesi de borsalardaki düşüşte etkili oluyor. 

TCMB, döviz satım ihalelerinde minimum tutarın normal günlerde 50 milyon dolar, ek parasal sıkılaştırma (EPS) günlerinde 100 milyon dolar olacağını açıkladı.

Erdem Başçı yaptığı açıklamada;

• Faizde herhangi bir geri adım atılmayacağını ve dövizdeki yükselişin geçici olduğunu, 
• Faiz artırım beklentisine girilmemesi gerektiğini, 
• Kur ve enflasyon konusunda hiç bir endişelerinin olmadığını Türkiye'yi çok rahat savunabildiklerini,
• Enflasyon yüzde 6,2'ye düşene kadar faiz oranları 6,75'nin altına düşmeyeceğini ifade eden Başçı, ihtiyaç olması durumunda ek parasal sıkılaştırma yoluyla 7,75'e çıkabileceğini, üstüne çıkamayacağını belirtti.

15.30-ABD enflasyon verisi ve piyasalar

TSİ 15.30'da açıklanacak ABD enflasyon verileri piyasaların seyrini etkileyebilir.

Bilindiği gibi, FOMC toplantısında enflasyonun % 2'nin altında kaldıkça ve işsizlik oranı %7.6'nın üzerinde oldukça teşviklere devam edileceği açıklanmıştı.

Bu nedenle bugün ABD'de açıklanacak enflasyon, teşviklerin devamına yönelik sinyaller verebilir. Enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesi, teşviklerin azaltılacağı algısı oluşturarak doların diğer para birimleri karşısında değer kazanmasını sağlayabilir. Teşviklerin azaltılacağı düşüncesi, güvenli liman olarak kabul edilen altın üzerinde de satış baskısı yaratabilir. Bunun sebebi ise, ekonominin toparlanma göstermesi ile, riskli varlıklara yatırım artacak olması ve altına olan talebin azalacak olmasıdır.

Tam tersi senaryoda ise, yani enflasyonun gerilemesi durumunda, teşviklere devam algısı ile dolarda geri çekilme, altında yukarı yönlü hareketler gözlenebilir.

Merkez Bankası, Türk Lirası, Para Politikası Kurulu

TCMB'nin temel amacı fiyat istikrarını ve finansal istikrarı sağlamaktır. Bu amaçla TCMB, belli dönemlerde Para Politikası Kurulu toplantıları yaparak gerekli görülen zamanlarda farklı önlemler alır. Bu önlemler özellikle Türk Lirasının diğer para birimleri karşısında gösterdiği dalgalanmaya göre alınır.

Türk Lirası'nın diğer para birimleri karşısında değer kaybetmesi durumunda sıkılaştırıcı para politikası önlemleri alınarak TL'nin değerlenmesi sağlanmaya çalışılır. Özellikle ülkemizde Gezi Parkı olayları gerginliği ve ABD'de parasal genişlemenin azaltılacağı yönünde haberler yayımlanması ile kurlar yukarı yönlü hareket etmiştir ve TL değer kaybetmiştir. Bu neticede son dönemlerde TCMB, döviz satım ihaleleri düzenleme, faizleri artırma ve ek sıkılaştırıcı önlemler alma yoluna gitmiştir.

Tersi olan durumlarda, yani Türk Lirası'nın aşırı değerlenmesi de istenmeyen bir durumdur. TL'nin aşırı değerlenmesi durumunda ise, kurlar aşağı yönlü hareket eder. Bu gibi durumlarda da genişleyici yönde önlemler alınır ve genelde faizler aşağı çekilerek talep artırılmaya çalışılır.

Asıl istenen ise Türk Lirası'nın diğer para birimleri karşısında dengeli bir şekilde hareket etmesidir. Bu nedenle Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantısı'nda alınan karar ve önlemler ülkemiz açısından önem taşımaktadır.

Önümüzdeki PPK Toplantı Tarihleri

20 Ağustos 2013
17 Eylül 2013
23 Ekim 2013
19 Kasım 2013
17 Aralık 2013

Bayramdan sonra Türkiye

Bayramdan sonra birçok şirketin bilanço verileri Endeksin seyri üzerinde etkili olacak.

20 Ağustos'ta ise TCMB PPK Toplantısı ile beraber faiz kararı gündemde olacak. 20 Ağustos'a kadar olan dönemde, TL'deki hareketler faiz kararına ilişkin sinyaller verebilir.

Son toplantıda Merkez Bankası,  borçlanma faiz oranını % 3.50'de sabit bırakırken, borç verme faiz oranını % 6.50'den %7.25'e çıkarmıştı.

Kurlardaki yukarı yönlü hareketin de etkisiyle Temmuz ayında enflasyon yükselmişti. Temmuz ayındaki PPK toplantı özetlerinde ise, enflasyonun Temmuz ayında yükseleceği, Ağustos ayında  belirgin bir düşüş kaydedeceği tahmin ediliyordu.

Piyasa

Güne 74.168 seviyesi ile başlayan Endeks, seans sonuna doğru gelen satışlar dışında yukarı yönlü hareket etti. Ticaret hisseleri %1.80 primle en fazla değer kazanan sektör olurken, Ulaştırma hisseleri %1.40 değer kazanarak yükselişte ikinci sırayı aldı.

14.30’da Reel Efektif Döviz Kuru açıklanacak. Bilindiği gibi REK, TCMB’nin önceki dönemlerde TL’nin aşırı değerlenip değerlenmediğini gözlemek için kullandığı göstergelerden biriydi. Reel Efektif Döviz Kuru’nun 120’nin üzerine yükselmesi, TL’nin değerlendiğini ifade ediyordu ve TCMB’nin müdahale etmesi söz konusu olabiliyordu.  Haziran ayında ise REK 115.65 olarak gerçekleşmişti. Fakat, son dönemlerde ülkemizde kurların yukarı yönlü hareketine bağlı olarak TL’nin değer kaybetmesi nedeniyle, TL’de aşırı değerlenme gibi bir durum söz konusu değil. Bu nedenle Reel Efektif Döviz Kuru’nun 120 sınırına gelmesi gibi bir ihtimalin bulunmadığını düşünüyorum. 

Tarım Dışı Etkisi...

ABD'nin merakla beklenen verisi olan Tarım Dışı İstihdam beklentileri karşılayamadı.  

Tarım Dışı İstihdam Haziran ayında 162 bin kişi olarak gerçekleşti. (önceki: 195 bin) Tarım dışı istihdam verisinin olumsuz gelmesi, teşviklere devam edileceği algısı ile altını  güçlendirirken, dolarda değer kaybına sebep oldu.

Tarım Dışı İstihdam azalırken, işsizlik oranı geriledi...

İşsizlik oranı ise Temmuz ayında %7.4 arttı. (beklenti: %7.5) Fakat, Tarım Dışı İstihdam, işsizlik oranına göre daha geçerli bir gösterge olduğu için, istihdamın azalmasına -işsizlik oranı azalsa da- piyasa daha fazla tepki verdi. Tarım Dışı İstihdam verisi hesaplamasına, tarım işçileri gibi mevsimlik işçiler dahil edilmez. Bu nedenle Tarım Dışı İstihdam kuvvetli bir göstergedir.

İstihdam verilerinin etkisiyle ;

Dolar/TL: 1.9252'ye kadar geriledi.

Altın: 1318 dolara kadar yükseldi

DXY Dolar Endeksi: 81.90'a kadar geriledi.

Endeks-BIST100: 74.048 seviyesine kadar yükseldi.

Tarım Dışı İstihdam ve İşsizlik Oranı

ABD'de işsizlik başvurularının gerilemesi parasal genişleme teşviklerinin azaltılacağı düşüncesini oluşturarak DXY Dolar Endeksi'ni 82.41 seviyesine kadar çıkardı. Dolar Endeksi'ndeki yukarı yönlü hareket ile Dolar/TL kuru dün 1.9501 seviyesine kadar yükseldi.

Bugün ABD’de açıklanacak Tarım Dışı İstihdam verisi ve işsizlik oranı piyasaların odağında olacak. Tarım Dışı İstihdam’ın öncü göstergelerinden olan ADP Özel Sektör İstihdamının artması ve haftalık işsizlik başvurularının gerilemesi bugünkü verinin olumlu gelmesine işaret ediyor.

Piyasa beklentilerine paralel olarak istihdam verilerinin beklentilerden olumlu gelmesi, piyasada teşviklerin azaltılacağı algısı oluşturabilir. İstihdam verisindeki olumluluk ile teşviklerin azalacağı düşüncesi doları diğer para birimleri karşısında güçlendirerek döviz kurları ve paritelerde hareketlenmeye neden olabilir. Parasal genişleme teşviklerinin azaltılacağı düşüncesi ile dış piyasalara paralel olarak endeksin bir miktar geri çekilmesi beklenebilir.