EYLÜL AYI BİTERKEN PİYASALAR?

Ø  Eylül ayı başında, Suriye siyasi endişesinin azalması ile yukarı yönlü hareket eden BIST100, FOMC toplantısı sonrasında yükseliş hızını artırdı.

Ø  FED toplantısı sonucunda 18 Eylül aylık 85 milyar dolarlık tahvil alımına devam edileceğinin açıklanması piyasalarda coşku ile karşılandı. ABD hisseleri FED etkisiyle rekor kapanışlara ulaşırken, 19 Eylül’de endeks güne boşluk bırakarak yukarıdan başladı. Varlık alımlarına devam edilmesi ABD’nin ulusal para birimi olan dolarda değer kaybına yol açarak 2 sınırına dayanan doların ateşini söndürdü. Aynı tarihte kur 1.9386’ya kadar gerileyerek Eylül ayının en düşük seviyelerine ulaştı.

Ø  75 bin ile 78 bin seviyeleri arasında bırakılan boşluk, sonrasında tekrardan ABD’den gelen olumsuz haberlerle kapatıldı.

Ø  Uzun bir aradan sonra 80.569 seviyesine kadar yükselen BIST100’de kar satışları ile başlayan gerileme borç tavanı endişesiyle arttı.  ABD’de 17 Ekim’de borç tavanına ulaşılacak olması ve henüz çözüme kavuşmaması küresel piyasalara olumsuz yansıdı. FED coşkusuyla 74 bin ve 78 bin seviyesinde oluşan boşluk, artan satış baskısıyla kapatıldı.

Ø  ABD Hazine Bakanı Lew tarafından borç tavanına 17 Ekim'de ulaşılacağını açıklaması, Ekim başı için endişeyi ortadan kaldırmış olsa da, 17 Ekim'e kadar piyasalar temkinli bir duruş sergileyecektir. Aynı zamanda ABD’de bugün mali yıl sonu ve 1 Ekim itibariyle otomatik bütçe kesintileri devreye giriyor. Bugün için siyasilerin anlaşamaması durumunda bütçe kesintileri devreye giriyor. Bu durum da piyasalara olumsuz yansımış durumda.

Ø  İtalya’da ise siyasi gerginlik İSE devam ediyor.

Ø  Küresel çapta devam eden olumsuzlukların etkisiyle piyasaların Ekim ayına negatif girmesini bekliyorum. 

Piyasa

TCMB Başkanı Erdem Başçı dün yaptığı açıklamada enflasyonun önümüzdeki dönemde düşmeye devam edeceğini açıkladı.

 Dövizde reel bir talep olduğunu belirten Başçı, sermaye akımlarının güçlenmesi durumunda doların 1.80 TL seviyesine dönebileceğini açıkladı.

Endeks bugün sakin ve kararsız bir seyir izliyor. Kur ise 2 seviyesine yakın hareket ediyor. 

FOMC

FOMC tahvil alım miktarını değiştirmeyerek aylık 85 milyar dolar olarak bıraktı. Piyasada alımların yapılması fakat bunun tutarının ne kadar olacağı tartışılırken tahvil alım miktarında azaltım olmaması olumlu bir hava yarattı. FOMC kararı sonrasında yapılan açıklamada, tahvil azaltımına başlamadan önce ekonominin istikrarlı bir gelişim gösterdiğine yönelik daha fazla işaret görülmesi gerektiği belirtildi. Yapılan toplantı sonrasında faizler de değiştirilmeyerek değişiklik yapılmayarak sıfıra yakın rekor düşük seviyede bırakıldı.


Piyasada tahvil alım miktarında azaltım beklenmesine rağmen, teşviklerde değişiklik yapılmaması ile borsada yeni rekor seviyeler test edilebilir.

Piyasalarda Bugün ve Yarın

ABD eski Hazine Bakanı Larry Summers'ın Fed Başkanlığı için adaylıktan çekilmesi, haftanın ilk işlem gününde doları düşürürken, piyasalara alım getirdi. Dolar/TL  2'nin altına geriledi. Suriye konusunda Rusya ve ABD arasında mutabakata varılması ve endişenin azalması da piyasalardaki olumlu havada etkili oldu. Endekste bugün yükselişler %3'ü aştı.

PIMCO, Summers'ın Fed başkanlığı adaylığından çekilmesinin kısa vadeli tahvilleri destekleyeceğini açıkladı. PIMCO'nun Ceo'su Muhammed El-Erian 2014 yılında boşalacak  Bernanke'nin koltuğu için en güçlü adayın Fed Başkan Yardımcısı Janet Yellen olduğunu ifade etti. ABD'de Kapasite Kullanım Oranı Ağustos ayında %77.8 olarak gerçekleşti. (beklenti: %77.9)

Türkiye'de işsizlik oranı, Haziran ayında %8.8 olarak gerçekleşti. Haziran ayında işsiz sayısı 2 milyon 525 bine yükseldi. (2012 Haziran:  2 milyon 226 bin )

FOMC toplantısı yarın başlıyor, Çarşamba günü sonuçlanacak. Tahvil alım miktarında 5 ile 15 milyar dolar arasında bir azaltım yapması bekleniyor. Yarın için Türkiye'deki önemli gündem ise TCMB Para Politikası Kurulu toplantısı olacak. Toplantı sonucu TCMB'den politika faizinde değişiklik yapılması beklenmiyor.

Borsa

Çin’de büyümeye yönelik olumlu gelişmeler ve Suriye etkisinin azalması ile BIST100 geçen hafta primliydi. Fakat, haftanın son işlem gününde ABD’den gelen istihdam verilerinin etkisiyle endekste volatil hareketler gözlendi.

Cuma günü açıklanan Tarım Dışı İstihdam’ın beklentilerin altında kalması ile yukarı yönlü hareket eden BIST100, ABD’nin verilere olumsuz tepki vermesi ile alımlarını geri verdi. ABD’de işsizlik oranının gerilemesine rağmen, olumsuz gelen Tarım Dışı İstihdam verisini fiyatlayan piyasalar haftanın son işlem gününde geriledi.

Istihdam verilerinin ardından gözler 18-19 Eylül’de gerçekleştirilecek FOMC toplantısına çevrildi. FOMC toplantısı öncesinde ise, bu haftaki gündemde Suriye konusundaki gelişmeler yer alacak.

ABD ve Avrupa hisseleri de haftayı artıda kapatırken, bu haftaya Asya primli başladı. ABD vadelileri %0.30 artıda. Geçen hafta 3 sınırına dayanan ABD 10 yıllık tahvil faizi bu sabah 2.93 seviyesinde.

Endeksin haftaya olumlu başlangıç yaparak bu hafta sakin ve yatay bir seyir izlemesini bekliyorum. Endekste sağlıklı ve güçlü bir yükselişten söz edebilmek için  68.850-69.750 seviyelerinde oluşan boşluğun kapatılması gerekiyor. Fakat, Suriye’ye yönelik oluşacak gelişmeler dikkatle takip edilmeli.

Tarım Dışı ve İşsizlik

ABD'de Tarım Dışı İstihdam Ağustos ayında 169 bin kişi olarak beklentileri karşılayamadı. (beklenti: 175 bin kişi). Aynı dönemde işsizlik oranı ise %7.3’e geriledi. (beklenti: %7.4)

İşsizlik oranı gerilese de Tarım Dışı İstihdam verisinin etkisiyle, borsada alımlar arttı, dolar diğer para birimlerine karşı zayıfladı.

Tarım Dışı İstihdam verisi: geçici ve mevsimsel etkilerden arındırılmış olması nedeniyle daha güçlü bir gösterge.

Bu durum özellikle 18-19 Eylül’de yapılacak FOMC toplantısına dikkatleri çekti.

ECB ve ABD işsizlik başvuruları

Avrupa Merkez Bankası  politika faiz oranını değiştirmeyerek %0.50 olan rekor düşük seviyede tuttu. 

Euro Bölgesi için 2013 yılı daralma beklentisini %0.6'dan %0.4'e indirdi. 2014 büyüme beklentisi ise %1.1’den %1’e düşürüldü.

ECB kararlarının ardından açıklama yapan Draghi, gerektiği sürece faizlerin düşük kalmayı sürdüreceğini açıkladı.

ABD’de işsizlik başvurularının gerilemesi ve Draghi’nin açıklamalarının etkisiyle Eur/Usd son 6 haftanın en düşük seviyelerine geriledi. Açıklamaların ardından parite 1.3130'a kadar geriledi.

ABD’de işsizlik başvurularının gerilemesi, teşviklerin azaltılacağı düşüncesi ile doları diğer para birimlerine karşı güçlendirdi. DXY dolar endeksi 82.46 seviyesine kadar yükseldi.

Yarın ABD'de açıklanacak işsizlik oranı da piyasalar açısından dikkatle takip edilmeli.