MART AYINDA PİYASALAR

MART AYINDA PİYASALAR

ECB’nin faizlerde indirime gitmemesiyle EUR/USD’de başlayan yükseliş pariteyi 1.3967 seviyesine kadar çıkardı. Fakat dün sonuçlanan FOMC toplantısının doları güçlendirmesiyle EUR/USD 1.38’in altına kadar geriledi.

Rusya-Ukrayna gerginliğinin etkisiyle güvenli liman olarak görülen altın, 1392’ye kadar yükselerek 7 ayın en yüksek seviyelerini gördü. Dün sonuçlanan FOMC toplantısında faiz söylemine değinilmesi dün akşamdan bu yana altını zayıflattı.

Rusya-Ukrayna geriliminin dışında, son dönemlerdeki yurtiçindeki siyasi tansiyon da Mart ayında USD/TRY’yi 2.2588’e kadar çıkardı. Mart ayında en düşük 2.1787 seviyesini gören USD/TRY, dün sonuçlanan FOMC toplantısı sonrasında yönünü yukarı çevirdi.

Seçim öncesinde Borsa İstanbul karışık bir görünüm sergiliyor. FOMC toplantı sonucunun küresel çapta hisse senetlerine olumsuz yansıması bugün endekste sınırlı satış baskısı yarattı.

TCMB Mart ayı PPK toplantısı sonrasında faizlerde değişikliğe gitmedi. Açıklamalarda enflasyona tekrardan vurgu yapıldı. Enflasyonda kalıcı iyileşme sağlanana kadar sıkı politika duruşunun devam edeceği belirtildi.

Dün sonuçlanan FOMC toplantısında varlık alım programında 10 milyar dolar kesintiye gidildi. Yeni FED Başkanı Yellen, tahvil alım programının 6 ay içinde sona ereceğini, bunu izleyen 6 ayda faiz artırımı olabileceğini açıkladı. Uzun bir toplantıdan sonra faizlere yönelik söylemler gelmesi altını zayıflatırken, doları güçlendirdi.

Bundan sonraki süreçte neler bekliyorum?

Yurtiçine baktığımızda seçim sürecine kadar TL’de değerlenme beklemiyorum. Makro verilerin etkisiyle USD/TRY düşüş gösterecek olursa bile, seçim dönemi olması nedeniyle bu gevşemelerin sınırlı kalmasını bekliyorum. Borsa İstanbul’da ise verilerden bağımsız ve yön arayışı içerisinde bir hareket bekliyorum.
Küresel çapta ise Asya tarafında Çin gelişmeleri fiyatlamalar üzerinde etkili olabilir.

ABD’de FOMC toplantılarında artık faizlere yönelik söylemler daha fazla aranıyor olacak. ABD verilerinin beklentilerden iyi gelmesi tahvil alım programında değişiklikten çok, faizlere yönelik beklentileri değiştirecek. Çünkü FED’in her toplantıda aylık 10 milyar dolarlık kesintiye devam etmesini bekliyorum.

Avrupa’da ise özellikle enflasyon, büyüme ve işsizlik verileri ECB toplantıları yönelik beklentileri değiştirmeye devam edecek.

TCMB BEKLENTİ ANKETİ

Merkez Bankası tarafından yayımlanan Mart ayı beklenti anketi sonuçlarına göre cari yıl sonu TÜFE %7.98’e yükseldi. 

• Mart ayı için enflasyon beklentisi %0.66’dan %0.65’e revize edilirken, 12 ay sonrası için TÜFE beklentisi %7.31 oldu. 
• BIST Repo ve Ters Repo pazarında oluşan cari ay sonu gecelik faiz oranı beklentisi %10.68’ten %11’e yükseltildi. 
• 2014 yıl sonu döviz kuru beklentisi bir önceki anket döneminde 2.23’ten 2.24 oldu.
•  2014 yılı cari işlemler açığı beklentisi bir önceki anket döneminde 52.8 milyar dolar iken, bu anket döneminde 51.9 milyar dolara geriledi. 
• 2014 yılı büyüme beklentisi bir önceki anket döneminde %2.8 iken, bu anket döneminde %2.6’ya geriledi. 

ÇİMENTO SEKTÖRÜ

ÇİMENTO SEKTÖRÜ GENEL GÖRÜNÜM

Çimento sektörü ülkemizde inşaata dayalı bir büyüme göstermektedir. Ülkemizde büyüme, kentsel dönüşüm ve altyapı projeleri çimento talebini desteklemektedir. Özellikle son dönemlerde devletin büyük altyapı projeleri ile sektöre yönelik beklentiler artmıştır.

Fakat son dönemlerde faizlerin yukarı yönlü hareketi ve küresel risk iştahı gibi faktörler nedeniyle konut sektörünün yavaşlaması sektörü olumsuz etkilemiştir.

Önümüzdeki 3 yıl içinde kentsel dönüşüm, üçüncü havaalanı, üçüncü köprü ve çeşitli altyapı projeleri planlanmaktadır. Bu durumun çimento talebine olumlu katkı yapması beklenmekte.

ÇİMENTO ÜRETİMİNDE HAMMADDELER

• Kil
• Kalker
• Mam

TÜRKİYE’DE ÇİMENTO TİPLERİ

• Portland Çimentolar
• Portland Kompoze Çimento
• Yüksek Fırın Cüruflu Çimento
• Puzolanik Çimento
• Kompoze Çimento
• Sülfatlara Dayanıklı Çimentolar
• Beyaz Portland Çimentosu
• Harç Çimentosu
• Yüksek Fırın Cürufu Katkılı, Düşük Erken Dayanımlı Çimentolar
• Çok Düşük Hidratasyon Isılı Özel Çimentolardır

İç pazarın %23’ünü Marmara Bölgesi, %18’ini İç Anadolu ve %16’sını da Akdeniz Bölgesi oluşturmaktadır. 

Çimento satışlarına bölgesel olarak bakıldığında dökme çimento satışlarının batı, kuzey ve orta bölgelerde yaklaşık %70-80 oranında daha fazla tercih edildiği görülmektedir. Doğu bölgelerinde ise dökme satışlarının payı artmaya başlamıştır. Marmara Bölgesinde satılan çimentonun yaklaşık % 70’i, Ege ve İç Anadolu bölgelerindeki satışların yaklaşık % 60’ı hazır beton tesislerinde kullanılmıştır. Doğu bölgesinde ise torbalı çimento satışlarının düşmesine rağmen, bu bölgelerde % 50 oranında bayi kanalıyla satış tercih edilmektedir. (kaynak: Çimento Sektör Raporu-2013/01) (http://www.sanayi.gov.tr/Files/Documents/cimento-sektor-raporu-201-16042013164544.pdf)

İTHALAT-İHRACAT

Çin, Hindistan, AB ülkeleri, ABD, Brezilya ve Türkiye önemli çimento üreticisi ülkeler arasındadır.

Türkiye dünya pazarında çimento üretiminde altıncı, çimento ihracatında ise %12’lik pay ile ilk sıradadır.

Türkiye’de çimento sektörünün ithalattaki payı azdır. İhracat payı ise her geçen gün artmaktadır ve ülkemizde dünyanın 90 ülkesine satış yapılmaktadır. Türk çimento sektörü yeni pazar arayışlarına devam etmektedir ve özellikle 2008 krizinden sonra Batı Afrika Ülkeleri önemli pazarlar haline gelmiştir.

En büyük ihracatçı bölgeler %47 ile Akdeniz, %22 ile Marmara ve %14’lük pay ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’dir.  İhracatın büyük bir bölümü Rusya, Irak, Suriye ve İtalya ile yapılmaktadır. 

Türk çimento sektörünün 2012 yılında ihracatı 798 milyon dolar, ithalatı ise 12.5 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 

ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE BEKLENTİLER

Çimento sektöründe %4-5 büyüme beklenmektedir. İhracat büyümesi ise %4 olarak öngörülüyor. 

Önümüzdeki 10 yıl içinde, sektörün iç pazar ve ihracatta daha da büyümesi beklenirken 100 milyon ton üretim hacmine ulaşacağı öngörülmektedir.  

Çimento sektörünün 2013-2023 projeksiyonuna göre üretim değerinin 2023 yılında 99.8 milyon tona, tüketimin ise 78.9 milyon tona ulaşacağı tahmin edilmektedir.

TALEBE OLUMLU KATKI YAPMASI BEKLENEN BÜYÜK PROJELER

o Marmaray Projesi

o Üçüncü Köprü ve Kuzey Marmara Projesi

o İzmir-Gebze Karayolu

o Kanal İstanbul Projesi

o Kentsel Dönüşüm Projeleri

o Mersin Akkuyu Nükleer Santrali

o Sinop Nükleer Santrali

ÇİMENTO SEKTÖRÜ İÇİN OLASI RİSKLER

• Konut sektöründe yeniden balon oluşması 
• Faizlerin hızla yükselmesi
• Hammadde (kil, kalker, mam) fiyatlarının artması
• Çimento üretiminde ihtiyaç duyulan enerji ve yakıt maliyetlerinin artması
• Büyük altyapı projelerinde olası finansman sıkıntısı

TARIM DIŞI İSTİHDAM VE İŞSİZLİK ORANI

TARIM DIŞI İSTİHDAM VE İŞSİZLİK ORANI

Amerika Merkez Bankası (FED)’in 2008 krizinden sonra ekonomiyi canlandırmak amacıyla başlattığı tahvil alım programı, 85 milyar dolarlık tahvil alımıyla devam etti. ABD Merkez Bankası’nın düzenli olarak yaptığı toplantılarla FOMC üyelerinin oyları ile tahvil alım programında ve politika faizinde yapılması planlanan değişikliklere karar verilir. Genel kriter işsizlik oranı %6.5’in altına, enflasyon %2’nin üzerine çıkana kadar varlık alım programına devam edileceği yönünde. 2013 yılının son dönemlerinde Amerika ekonomisinde olumlu gelen veriler ile beraber FOMC varlık alım hızını aylık 85 milyar dolardan, 75 milyar dolara düşürerek teşviklerde 10 milyar dolarlık kesintiye gitti. FED Ocak ayı toplantısında da aylık 10 milyar dolarlık kesintisini sürdürdü. FED’in parasal genişleme programı 65 milyar dolar ile devam ediyor.

Ana hedefin işsizlik ve enflasyon olması nedeniyle ülkede Tarım Dışı İstihdam ve işsizlik verisi önem taşıyor. ABD’de ayın ilk haftası Cuma günü işsizlik oranı ve Tarım Dışı İstihdam verisi açıklanıyor. İşsizlik oranının düşmesi, aynı zamanda Tarım Dışı İstihdam değişiminin artması durumunda, ülkede istihdamın toparlandığı ve FED’in varlık alım hızında azaltıma gideceği yönünde algılanıyor.  FED’in tahvil alımında azaltıma gitmesi, güvercin duruşun bir miktar sıkılaştırılması anlamına gelip, doları diğer para birimlerine karşı güçlendiriyor. Fakat, işsizlik oranı ile Tarım Dışı İstihdam değişimi bazı dönemlerde orantısız geliyor. Bu gibi durumlarda Tarım Dışı İstihdam’ın daha geçerli bir gösterge olması nedeniyle piyasa bunu fiyatlıyor. 

Kasım ayında Tarım Dışı İstihdam’ın 200 binin üzerinde gelmesi, istihdamda ciddi bir toparlanmanın sinyallerini vermişti. FOMC Aralık ayında varlık alım programını 10 milyar dolar azaltarak, 75 milyar dolara düşürdü. Sonrasında Aralık ve Ocak ayı verilerinde Tarım Dışı İstihdam’da beklentilerden oldukça düşük rakamlar geldi. Beklentilerin altında gelen verilerin nedeni olarak soğuk hava koşulları gösterilirken, FED Ocak ayı toplantısında varlık azaltımını devam ettirdi.

Hava koşulları nedeniyle Tarım Dışı İstihdam’da Şubat verisinin de beklentilerin altında gelmesi muhtemel görünüyor. Veri beklentilerin altında gelse de, FED’in 18-19 Ocak’ta gerçekleştireceği toplantısında varlık azaltımına devam etmesini bekliyorum.